Risico op blindheid en amputatie bij diabetes bepaald

10 december 2015

Wie diabetes heeft en wil weten hoe groot zijn risico is op een beenamputatie of blindheid, kan dit voortaan zelf berekenen via de risicocalculator Amputation and Blindness op www.qdiabetes.org. De patiënt – of de dokter – moet hiervoor 17 gegevens invullen, waaronder leeftijd, type diabetes en het aantal jaren sinds diagnose, het aantal sigaretten per dag, de HbA1c-waarde en de aanwezigheid van comorbiditeit als hartfalen of chronische nierinsufficiëntie.

Het nieuwe model is ontwikkeld door Julia Hippisley-Cox en Carol Coupland, op basis van gegevens van 454.575 diabetespatiënten uit 763 Engelse huisartspraktijken (BMJ. 2015;351:h5441). Het betrof mannen en vrouwen van 25-84 jaar met een diagnose van diabetes of meerdere recepten voor insuline of orale bloedglucoseverlagende middelen. In de QResearch-database werden hun geanonimiseerde gegevens uit het huisartsendossier gekoppeld aan declaraties van ziekenhuisopnames en operaties en aan het doodsoorzakenregister van het Engelse nationale bureau voor statistiek. Hieruit bleek dat 4822 patiënten gedurende de studieperiode (1998-2014) een boven- of onderbeenamputatie hadden ondergaan, en dat 8063 patiënten aan 1 of beide ogen blind waren geworden.

Hippisley-Cox en Coupland onderzochten vervolgens de relatieve bijdrage van verschillende risicofactoren aan het optreden van deze ernstige complicaties. Op basis daarvan ontwikkelden ze een voorspellingsmodel, dat ze vervolgens valideerden bij andere diabetespatiënten uit dezelfde database (n = 142.419) en een groep diabetici uit de Clinical Practice Research Datalink (n = 206.050).
Het nieuwe model geeft voor het eerst een betrouwbare schatting van het risico, dat patiënten vaak overschatten, schrijven de auteurs. Zij pleiten voor het gericht inzetten van extra controles en het strak monitoren van de diabetes in de kleine groep hoog-risicopatiënten.

Dit laatste stuit op weerstand, onder andere bij Maarten Leening (Erasmus MC), die er in een ‘rapid response’ op de website van The BMJ nog eens fijntjes op wijst dat de macrovasculaire risico’s van diabetes zo groot zijn, dat alle diabetespatiënten een optimale regulatie van hun bloedsuikers verdienen, ook als ze geen verhoogd risico lopen op een amputatie of blindheid.

Bron: Nederlands Tijdschrift voor Geneeskunde

Terug