Terugblik Jaarcongres voor Podologie 2016

22 november 2016

Voet- en houdingszorg 3.0

Maandag 7 november 2016 organiseerde Stichting LOOP voor de 17e keer het Jaarcongres voor de Podologie. In het congrescentrum NBC in Nieuwegein stond de hele dag de voet met het daarbij behorende houdings- en bewegingsapparaat centraal. Gedurende de dag konden de bezoekers een mooie beursvloer, de PodoExpo bezoeken. De bezoekers hebben inmiddels hun waardering uitgesproken, dit Jaarcongres krijgt gemiddeld een 8!
Nieuwsgierig naar nog meer sfeerbeelden van het Jaarcongres? 


Na een kort welkomstwoord door de voorzitter Chris Visser kreeg drs. Mirjam Snoijer het woord. Zij is bij LOOP verantwoordelijk voor de portefeuilles zorgverzekeraars, kwaliteit en markten. Zij startte met complimenten te geven aan de aanwezige therapeuten van LOOP. De patiënten geven een 8,5 aan deze groep zorgverleners. Driekwart van de patiënten bemerkt binnen 8 weken een duidelijke verbetering van de klachten.
 

Veranderingen gezondheidszorg

Vervolgens nam zij de aanwezigen mee langs de highlights van Voet- en houdingszorg 3.0. De zorgverlener moet blijven meebewegen met de veranderingen in de maatschappij en het zorglandschap, zodat de zorg blijft passen bij nieuwe behoeften. Gezondheid gaat niet meer alleen om zorgen dat je niet ziek wordt maar vooral zorgen dat je optimaal kunt blijven functioneren.
Zorgkosten gaan teveel omhoog, administratieve lasten zijn te hoog geworden. We gaan van efficiency kramp naar value based healthcare. Het gaat om doeltreffende zorg die ook doelmatig is.
Dus:
  • Werk aan structurele zichtbare kwaliteit.
  • Wees van waarde op vlak van participatie en stimuleer zelfmanagement.
  • Werk interprofessioneel samen.
  • Blijf je passie volgen en onderneem proactief.
  • Vergroot samen de slagkracht.


Volledige lezing drs. Mirjam Snoijer – Voet en houdingszorg 3.0
 

Positieve gezondheid

De lezing van drs. Malou Timmers sloot heel mooi aan op de lezing van Mirjam Snoijer. De inzichten en visie rond de definitie gezondheid zijn de laatste jaren behoorlijk veranderd. Dr. Machteld Huber heeft gezondheid opnieuw gedefinieerd:  
“Gezondheid als het vermogen om je aan te passen en je eigen regie te voeren, in het licht van de sociale, fysieke en emotionele uitdagingen van het leven.”
In opdracht van ZonMw wordt dit gedachtegoed met een aantal belanghebbende partijen verder uitgewerkt. Het begrip positieve gezondheid wordt onderverdeeld in 6 hoofddimensies:
  • Lichaamsfuncties
  • Mentale functies en beleving
  • Spiritueel-existentiële dimensie
  • Kwaliteit van leven
  • Sociaal-maatschappelijke participatie
  • Dagelijks functioneren
Een opvallende uitkomst van het onderzoek is dat er een groot verschil is tussen de verschillende groepen stakeholders in hoe zij denken over de dimensies. Over de dimensie lichaamsfunctie zijn alle groepen het eens. Maar de spirituele dimensie wordt door patiënten veel belangrijker gevonden dan door beleidsmakers en ook behandelaren.

Eigen regie patiënt

De hoofddimensies kunnen visueel gemaakt worden in een ‘spinnenweb-diagram’ waarin de patiënt de eigen gezondheid op alle dimensies kan scoren. Het is een instrument om met de behandelaar in gesprek te gaan en eventuele zorg af te stemmen op de persoonlijke behoefte van de patiënt, het geeft de patiënt meer regie.

Het scoringsinstrument kunt u downloaden op de website van IPH: www.ipositivehealth.com. Ook is een digitale tool ontwikkeld waarin u gegevens tussen behandelaar en patiënt kunt delen om deze te gebruiken als gespreksinstrument. Deze is te vinden op www.mijnpositievegezondheid.nl.
Al heel veel stakeholders werken enthousiast met Positieve Gezondheid!



Volledige lezing drs. Malou Timmers – Positieve gezondheid
 

Houd de druk erop!

Dat was de boodschap van prof. dr. Gert-Jan Kleinrensink en dr. Jan-Paul van Wingerden in hun lezing over opbouw van druk rond gewrichten om zo de belasting van gewrichten te verkleinen. Zij tonen aan de hand van voorbeelden uit de anatomie aan dat het opbouwen van ‘druk’ een belangrijke factor is in het functioneren van het menselijk lichaam. Ze maken de vertaalslag hoe we deze inzichten kunnen toepassen in de benadering van klachten.
Een belangrijk drukvat van het lichaam  is de romp, te onderscheiden in drie holtes: de abdominale holte, de thoracale holte en de pelvische holte. Druk is nodig voor vele, soms tegenstrijdige functies, één van deze functies is het beschermen van de wervelkolom.
De gewrichtsholte is een gesloten systeem, gevuld met vloeistof. Wanneer de druk in dit drukvat wordt opgebouwd, drukt de vloeistof als het ware de gewrichtsoppervlakken uit elkaar. De gewrichtsoppervlakken raken elkaar niet, maar bewegen in water.

Lek in het drukvat

Druk kan alleen worden opgebouwd in een gesloten systeem. Bij een overrekt kapsel of schade aan ligamenten ontstaat een ‘lek’ in het druksysteem. Zonder voldoende druk zullen gewrichtsvlakken elkaar raken wat resulteert in subchondrale compressie en pijn. Door de ‘klappen’ op het kraakbeen ontstaan minifracturen in het spongieuse bot. Hierdoor wordt callus en uiteindelijk compact bot gevormd.
De voet is een ingewikkeld systeem met veel gewrichten. De voet past zich aan de ondergrond aan, creëert stabiliteit en draagt het gewicht. Druk opbouwen is hierin cruciaal om gewrichten te ontlasten en beschermen. Bij een hoge belasting is veel druk nodig, bij lage belasting weinig.
Dit is onder andere een taak van de intrinsieke voetspieren. Dit perfecte systeem vereist coördinatie waardoor het ook een kwetsbaar systeem is. Het controleren van druk kan een sleutel zijn om veel klachten op te lossen.



Volledige lezing prof. dr. Gert-Jan Kleinrensink en dr. Jan-Paul van Wingerden – Houd de druk erop!

Na deze lezingen kregen mensen de tijd om te lunchen en de PodoExpo te bezoeken. Het eerste deel van het middagprogramma bestond uit parallelsessies. Het aanbod van parallelsessies was heel divers, van een lezing over social media, Zorgkaart Nederland tot een workshop gangbeeldanalyse.



Eén parallelsessie lichten wij uit…
 

Hallux Valgus in de keten

In hun parallelsessie vertellen Cocky Hoogeveen (fysiotherapeut en podoposturaal therapeut) en drs. Yvonne Bontekoning (bewegingsanalist) meer over het ontstaan van een hallux valgus. Aan de hand van voorbeelden laten ze zien dat oorzaken niet alleen in de voet zelf maar juist ook in de keten liggen. Dit geeft handvatten voor de behandeling.
Aan de hand van voorbeelden laten Yvonne en Cocky zien dat voetstand en houding onlosmakelijk aan elkaar zijn verbonden. Klachten in houding kunnen begonnen zijn met een standsverandering in de voet. Maar andersom geldt hetzelfde; zo kan een standsafwijking zelfs het gevolg zijn van een visusprobleem waardoor de persoon het hoofd scheef houdt met gevolgen voor de hele bewegingsketen.
Dit komt doordat ons lichaam uit ketens bestaat. Arthrogene ketens (de stand van het ene gewricht beïnvloedt de stand van een ander gewricht), musculaire ketens en neuromusculaire ketens. In het onderzoek dient altijd gekeken te worden naar de hele keten.
 

Therapie bij hallux valgus bestaat uit:

  • Mobilisatie van het teengewricht, omdat het een kogelgewricht betreft is het belangrijk dat alle kanten op bewogen wordt.
  • Masseren van de voetzool, bijvoorbeeld met een balletje. Vaak is de hele voetzool verkrampt of verkort, massage maakt dit los en activeert de propriosepsis.
  • Versterkende spieroefeningen: vrij veel onderzoeken geven positieve resultaten bij oefentherapie bij hallux valgus. Het is echter niet duidelijk of oefentherapie ook helpt bij heel ernstige vormen van hallux valgus.
  • Tapen met medical of sport tape, teencorrectors.
  • Schoenadvies
  • Overige: eventueel therapiezolen

Volledige lezing Cocky Hoogeveen en drs. Yvonne Bontekoning – Hallux valgus in de keten
 

Olympische Spelen

Dr. Maarten Moen kreeg het woord na de parallelsessies. Hij vertelde zijn toehoorders hoe zij de sporters begeleid hebben in aanloop naar de Olympische spelen. Het was interessant te horen hoe zij nauwlettend gevolgd worden als het gaat om blessures, trainingsintensiteit, voeding etc.
Er is een speciale Masterclass opgestart voor topsportartsen en topsportfysiotherapeuten en de focus is verlegd van behandelen naar monitoring en preventie.
De kern van screening en monitoring in de (top)sport is samen te vatten in het volgende figuur:



Door te monitoren wordt ook de belastbaarheid van de sporter in kaart gebracht; zo wordt op tijd duidelijk of het trainingsschema intensiever kan, of dat er juist gas af moet. En een ander - voor de sporter heel belangrijk - doel van monitoren is in kaart brengen welke factoren bijdragen aan een optimale prestatie.

Monitoren van topsporter

Monitoren is een complex proces en het resultaat is niet altijd even zichtbaar. Om een beeld te geven van monitoren en het effect een voorbeeld van een achillespees tendinopathie bij Susan Kuijkens (atletiek): Bij haar werden een jaar lang alle blessures zeer goed bijgehouden, inclusief de onderliggende mechanismen. Het resultaat van de metingen:
  1. Onderliggende vermoeidheid
  2. Looptechniek/landingstechniek niet optimaal
  3. Drukplaatmeting toonde forse pronatie.
Om blessures te voorkomen werden de volgende preventieve acties ondernomen:
  1. Monitoren van vermoeidheid door het jaar heen
  2. Landing aanpassen naar wat meer hiellanding
  3. Zooltje/schoenaanpassing om overpronatie tegen te gaan.
Op dit moment maakt een registerpodoloog of podotherapeut nog geen deel uit van het medische team of netwerk. Als het aan Maarten Moen ligt, blijft dit echter niet zo; hij roept de voetspecialisten met interesse in topsportzorg op contact op te nemen.



Volledige lezing dr. Maarten Moen – In aanloop naar de Olympische spelen
 

De virtuele toonbank

Waar we dokter Van Dalen kennen van haar inhoudelijke lezingen, verrast zij ons nu met een kijkje achter haar virtuele toonbank. Haar website: Voetenenkelklacht.nl is een unieke, informatieve website die zowel de operatieve als de conservatieve behandeling van vele aandoeningen belicht. In 2016 trok de website 400.000 bezoekers. Gedrag van bezoekers werd geregistreerd en geanalyseerd, wat kunnen we leren van deze online analytics?
Dr. Van Dalen is ervan overtuigd en heeft zelf ervaren dat je met een goede website een grotere cliëntenstroom kunt aantrekken.

Daarnaast gebruikt zij haar website ook om de juiste cliënten te selecteren; door duidelijk uit te leggen wanneer een operatieve behandeling zinvol is en wanneer niet, voorkomt ze dat cliënten met onjuiste verwachtingen bij haar komen. Een mooi voorbeeld hiervan is de hallux valgus zelftest, die te vinden is op de website.
Het geheim van een goede website is volgens Van Dalen: geef de bezoeker veel, kwalitatief hoogwaardige informatie cadeau en gebruik de juiste zoektermen.



Volledige lezing dr. Bella van Dalen – De virtuele toonbank



Tot slot rondde Johàn Blaazer het congres af op zijn eigen ludieke wijze. Onder begeleiding van stemmige candlelight muziek gaf hij een mooie terugblik op dit geslaagde jaarcongres.

 

Terug